Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2020
x

ΠΟΣΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΕΙΝΑΙ ΤΕΛΙΚΑ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ 5G; ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ

Ο καθηγητής Φυσικής του ΑΠΘ, Θόδωρος Σαμαράς, απαντά στη Voria για αυτά που θα μας απασχολήσουν καθ' οδόν προς τη λειτουργία της 5ης γενιάς διαδικτύου

Τον τελευταίο καιρό, παρατηρείται μια αυξημένη ανησυχία για τις τυχόν επιπτώσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην υγεία μας, λόγω της διαρκώς αυξανόμενης χρήσης ασύρματων προσωπικών συσκευών (κινητά, ταμπλέτες, υπολογιστές) καθώς και διαφόρων «έξυπνων» μικροσυσκευών.

Η ανησυχία εντάθηκε ενόψει της επικείμενης πέμπτης γενιάς δικτύων (5G) η οποία στη χώρα μας αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία πιθανότατα το 2021. Προς το παρόν λειτουργεί πιλοτικά, όπως για παράδειγμα στην Καλαμάτα όπου προ ημερών το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει την παύση της πιλοτικής λειτουργίας, με επιχειρήματα πολλά εκ των οποίων θεωρούνται ως αβάσιμα, ορισμένα εκ των οποίων μάλιστα, εφάπτονται της συνωμοσιολογίας.

Εξ αυτής της αφορμής η Voria.gr απευθύνθηκε σε έναν από τους κατ' εξοχήν γνώστες του αντικειμένου, στον Θεόδωρο Σαμαρά, καθηγητή του Τομέα Εφαρμογών Φυσικής και Φυσικής Περιβάλλοντος, του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ, ο οποίος απαντά σε ορισμένα από τα πολλά ερωτήματα τα οποία θα μας απασχολήσουν καθ' οδόν προς την εμπορική λειτουργία της πέμπτης γενιάς διαδικτύου.

Τους τελευταίους μήνες βλέπουμε να αναπτύσσεται στη χώρα μας ένα κύμα ανησυχίας, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζει τα όρια της συνωμοσιολογίας, σχετικά με τους κινδύνους που ενδεχομένως συνεπάγεται η έλευση των δικτύων πέμπτης γενιάς (5G). Θεωρείτε βάσιμες ή παράλογες αυτές τις ανησυχίες;

Τα δίκτυα 5G προβλέπεται να αναπτυχθούν σε τρεις υποπεριοχές συχνοτήτων. Αρχικά, στην Ελλάδα, θα χρησιμοποιηθούν συχνότητες στις δυο χαμηλότερες περιοχές του φάσματος. Αυτές οι συχνότητες είναι πολύ κοντά σε συχνότητες που ήδη χρησιμοποιούνται από δίκτυα κινητών επικοινωνιών αλλά και από δίκτυα WiFi. Θεωρώ, επομένως, ότι για την πρώτη φάση λειτουργίας  των δικτύων 5G στην Ελλάδα, δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας, αφού οι συχνότητες που θα χρησιμοποιηθούν έχουν μελετηθεί εκτενώς.

Πόσο διαφορετικό είναι, εάν είναι, το επίπεδο ακτινοβολίας, στο σπίτι μας ή στους χώρους εργασίας, που συνδέεται με τα δίκτυα 5G;

Όπως καταλαβαίνετε, αυτό είναι κάτι που δεν μπορούμε να απαντήσουμε ακόμη, εννοώ πριν να έχουμε την πλήρη ανάπτυξη των δικτύων αυτών. Ωστόσο, από την εισαγωγή των προηγούμενων δικτύων τρίτης και τέταρτης γενιάς (τα γνωστά 3G και 4G δίκτυα) γνωρίζουμε ότι η επιπλέον επιβάρυνση στο περιβάλλον ήταν μικρή. Εξάλλου, ο νόμος προβλέπει τον έλεγχο συμβατότητας με τα όρια που έχουν θεσπιστεί για την ακτινοβολία από το σύνολο των πηγών εκπομπής, δηλαδή θα συνεχίσουμε να ελέγχουμε την αθροιστική έκθεση από τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα όλων των γενεών, από τους σταθμούς ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών, από τα ιδιωτικά δίκτυα κ.ο.κ.

Για ποιο λόγο η λειτουργία των δικτύων 5G απαιτεί ένα πολύ πιο πυκνό δίκτυο κεραιών;

Το πολύ πιο πυκνό δίκτυο κεραιών θα χρειαστεί, όταν και αν αποφασιστεί η χρήση των χιλιοστομετρικών κυμάτων, δηλαδή στη συχνοτική περιοχή κοντά στα 30GHz, γιατί όσο μεγαλύτερη γίνεται η συχνότητα, τόσο μικραίνει η ακτίνα κάλυψης, δηλαδή εξυπηρέτησης συνδρομητών, ενός σταθμού βάσης του δικτύου.

Η μεγαλύτερη πυκνότητα του δικτύου κεραιών, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα δίκτυα πέμπτης γενιάς χρησιμοποιούν ραδιοκύματα πολύ υψηλής ενέργειας με μικρότερη ακτίνα διάδοσης,  συνεπάγεται και αύξηση του επιπέδου ακτινοβολίας και εάν “ναι” έως ποια απόσταση;

Εδώ να διευκρινίσουμε κάτι: η μεγαλύτερη συχνότητα συνδέεται με μεγαλύτερη ενέργεια, όταν μιλάμε με όρους φωτονίων και κβαντικής φυσικής. Στην περιοχή των μικροκυμάτων, χρησιμοποιούμε τους νόμους του κλασικού ηλεκτρομαγνητισμού, όπου εκείνο που παίζει κάποιο ρόλο για την έκθεση του πληθυσμού είναι η πυκνότητα ροής ισχύος, ή αυτό που ονομάζουμε ένταση της ακτινοβολίας σε άλλες περιοχές της φυσικής. Η ακτινοβολία από τις κεραίες πέμπτης γενιάς, όπως είπα προηγουμένως, δεν αναμένεται να αλλάξει δραστικά τη συνολική ένταση ακτινοβολίας στο περιβάλλον. Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι μεγαλύτερη πυκνότητα κεραιών βάσης οποιουδήποτε δικτύου σημαίνει μια πιο ομοιόμορφη έκθεση για όλους, χωρίς ιδιαίτερες αυξομειώσεις, αλλά, κυρίως, μικρότερη έκθεση από τις κινητές τερματικές συσκευές, δηλαδή τα smartphones, για τους χρήστες τους.    

Τα δίκτυα 5G έχουν λειτουργήσει σε άλλες χώρες; Υπήρξαν εκεί ανάλογες αντιδράσεις ή επιφυλάξεις;

Τα δίκτυα 5G έχουν λειτουργήσει πιλοτικά, με τη μορφή δοκιμών, σε πάρα πολλές χώρες στον κόσμο αλλά και εμπορικά σε κάποιες από αυτές, σε ορισμένες μάλιστα στις χιλιοστομετρικές συχνότητες. Τολμώ να πω ότι τα εμπορικά δίκτυα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή μπορεί να φτάνουν και τα 50. Ναι, υπήρξαν χώρες, όπου εκφράστηκαν ανησυχίες από τους  πολίτες, ωστόσο, δε γνωρίζω προσωπικά καμιά χώρα, όπου αυτές οι ανησυχίες να απέτρεψαν την ανάπτυξη των δικτύων πέμπτης γενιάς.    

Τι θα αλλάξει στην επικοινωνία μας, αλλά και στην επιστήμη, με την έλευση του  5G;

Οι πραγματικές αλλαγές σε όλους τους χώρους της δραστηριότητάς μας, από την επιστήμη ως την καθημερινότητα, θα γίνουν αντιληπτές μόνο μετά την ανάπτυξη των δικτύων αυτών και των εφαρμογών που θα κάνουν πλήρη χρήση των δυνατοτήτων τους. Ωστόσο, προβλέπω ότι οι δυο χώροι, όπου θα έχουμε άμεσες ευεργετικές συνέπειες από την εισαγωγή των δικτύων 5G, είναι οι μεταφορές, με τα αυτο-οδηγούμενα οχήματα, και η περίθαλψη υγείας, με την τηλεϊατρική.    

Η κινητή τηλεφωνία έχει μπει στη ζωή μας εδώ και περίπου είκοσι χρόνια. Θεωρείτε πως οι διεθνείς κανονισμοί για τα όρια της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας από τα κινητά τηλέφωνα κυρίως, αλλά και από άλλες μικροσυσκευές που χρησιμοποιούν μικροκυματικές συχνότητες του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, είναι απόλυτα ασφαλείς;

Οι διεθνείς κανονισμοί, όπως γνωρίζετε, αποτυπώνουν τη γνώση έως τη χρονική στιγμή διατύπωσής τους. Για το λόγο αυτό, άλλωστε, τα όρια και οι οδηγίες έκθεσης επανεξετάζονται είτε σε τακτά χρονικά διαστήματα είτε όταν εμφανιστούν νέα σημαντικά επιστημονικά δεδομένα. Το γεγονός εκείνο που δύσκολα αντιλαμβάνεται ο απλός πολίτης που δεν είναι επιστήμονας, είναι ότι η γνώση παράγεται πάντα με αβεβαιότητα. Με βάση, λοιπόν, αυτά που γνωρίζουμε τώρα και, λαμβάνοντας υπόψιν την αβεβαιότητα που τα συνοδεύουν, θα έλεγα ότι είμαστε ασφαλείς. Κοιτάξτε, όμως, σας παρακαλώ γύρω σας. Βλέπετε κάτι (ένα αντικείμενο ή μια τεχνολογική εφαρμογή) με το οποίο αισθάνεστε απόλυτα ασφαλής; Ή μήπως για όλα όσα μας περιβάλλουν είμαστε απλά διατεθειμένοι να αποδεχτούμε διαφορετικό βαθμό επικινδυνότητας; Για άλλα μεγαλύτερο και για άλλα μικρότερο;




A+
A-







ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ