Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2020
x

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ (ΞΑΝΑ)ΓΙΝΕΙ ΕΝΑ ΑΠΕΡΑΝΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ

Η επέκταση των καταστημάτων εστίασης στους δημόσιους χώρους της Θεσσαλονίκης πρέπει να γίνει με πρόσθετους όρους και αυστηρούς ελέγχους.

Στα όρια του δήμου Θεσσαλονίκης λειτουργούν 3500 καφέ, μπαρ, εστιατόρια, ταβέρνες και λοιπές επιχειρήσεις εστίασης. Από αυτές περισσότερες από 1800 έχουν άδεια για ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε υπαίθριους χώρους. Οι εργαζόμενοι στην εστίαση της Θεσσαλονίκης είναι πολλές χιλιάδες, που γίνονται ακόμη περισσότερες εάν συνυπολογίσει κανείς και τις περιφερειακές επιχειρήσεις, που προσφέρουν από τροφοδοσία μέχρι υποστηρικτικές υπηρεσίες.

Όλα αυτά εξηγούν το ενδιαφέρον που υπάρχει για τον κλάδο, που βρίσκεται σε πλήρη αναστολή από τα μέσα Μαρτίου. Οι επιχειρήσεις αυτές θα μπορέσουν να λειτουργήσουν και πάλι από την 1η Ιουνίου -ίσως και νωρίτερα, από τις 25 Μαίου-, με νέες συνθήκες, που επιβάλλει η προστασία της δημόσιας υγείας στις μέρες της πανδημίας του κορωνοϊού. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζονται περισσότερο χώρο, καθώς δεν θα μπορούν οι θαμώνες να πίνουν τον καφέ ή το ποτό τους ο ένας πάνω στον άλλο, όπως συνέβαινε σε πολλές περιπτώσεις μέχρι τον Φεβρουάριο. Για την ακρίβεια κάτι τέτοιο θα είναι εγκληματικό, για τον καθένα ξεχωριστά και για το κοινωνικό σύνολο.

Ο δήμος Θεσσαλονίκης, ο οποίος έχει, πλέον, τις σχετικές αρμοδιότητες θα στηρίξει αυτές τις επιχειρήσεις διευρύνοντας τα σημερινά όρια του δημοσίου χώρου της πόλης, που έχει παραχωρηθεί στην εστίαση. Δρόμοι όπως η λεωφόρος Νίκης και η Καρόλου Ντηλ, πλατείες όπως η πλατεία Δικαστηρίων, η πλατεία Αριστοτέλους, χώροι όπως το πάρκο Ξαρχάκου και η Διεθνής Έκθεσης Θεσσαλονίκης -ενδεχομένως και άλλα σημεία- θα αξιοποιηθούν προσωρινά για τα απλωθούν τραπεζοκαθίσματα. Όπως ευθαρσώς ομολόγησε σε συνέντευξη Τύπου στα μέσα της περασμένης εβδομάδας ο Κ. Ζέρβας τον προβληματίζει η έννοια του προσωρινά, αλλά και ο τρόπος επιστροφής στην προ κορωνοϊού εικόνα. Ως άνθρωπος της πόλης, της αγοράς, αλλά ταυτόχρονα και της πολιτικής ο δήμαρχος αντιλαμβάνεται πλήρως ότι μέχρι να λυθεί οριστικά το υγειονομικό πρόβλημα με συγκεκριμένα φάρμακα και το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού, οι πιέσεις που θα ασκηθούν σε κεντρικό επίπεδο σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης θα είναι μεγάλες, ώστε να διατηρηθούν οι… προσωρινές ρυθμίσεις. Και ως γνωστόν όσο περισσότερο ισχύει μια κατάσταση, τόσο περισσότερο παγιώνεται.

Η Θεσσαλονίκη δεν έχει αποκτήσει τυχαία τον τίτλο της «φραπεδούπολης». Πάντα η εστίαση έκανε έντονη την παρουσία της στην πόλη, αλλά τις τελευταίες δεκαετίες η αποβιομηχάνιση και η γενικότερη οικονομική υποβάθμιση της πόλης είχαν ως αποτέλεσμα το φαινόμενο να… ξεχειλώσει. Η πιο εύκολη επιχειρηματική διέξοδος για κάποιον στη Θεσσαλονίκη που δεν ήξερε ακριβώς τι να κάνει και με τι να ασχοληθεί είναι να δημιουργήσει ένα μαγαζί εστίασης. Η ίδια διέξοδος υπάρχει για τους νέους, οι οποίοι επιθυμούν να εργαστούν. Παράλληλα με τις σπουδές τους, τα καλοκαίρια ή ως ένα πρώτο βήμα στην αναζήτηση επαγγελματικής προοπτικές.

Σε αυτή τη διαδικασία το αισθητικό και λειτουργικό μέρος πολλές φορές περνάει σε δεύτερο μέρος. Όσο αυξάνεται μια επιχειρηματική δραστηριότητα, τόσο αυτοί που την εκπροσωπούν αποκτούν μεγαλύτερη επιρροή στους μηχανισμούς εξουσίας. Εν προκειμένω στις τοπικές εξουσίες, δηλαδή στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης. Τα τελευταία οκτώ χρόνια πριν αναλάβει η σημερινή διοίκηση του δήμου, επί ημερών Γιάννη Μπουτάρη, τα μηνύματα που εξέπεμψε ο δήμος Θεσσαλονίκης ήταν αντιφατικά. Για την ακρίβεια έγινε προσπάθεια να συμβιβαστούν το μέγεθος με την ευταξία. Τα καφέ – μπαρ και τα σχετικά αυξήθηκαν σε αριθμό -είναι γνωστό ότι ο Γ. Μπουτάρης υπήρξε θετικά διακείμενος στη συγκεκριμένη δραστηριότητα-, αλλά ο ζωτικός τους χώρος οριοθετήθηκε με κάποια αυστηρότητα. Μπήκαν διαχωριστικά στους υπαίθριους χώρους κι έτσι τα πεζοδρόμια -στις περισσότερες περιπτώσεις, όχι σε όλες- απέκτησαν λειτουργικότητα. Επιτέλους το άγαλμα του Αριστοτέλη στην ομώνυμη πλατεία «αποκαλύφθηκε» και τα παιδάκια μπορούν να το βλέπουν, να ρωτούν «ποιος είναι αυτός μαμά;» και να φωτογραφίζονται ως ενθύμιο μπροστά σε έναν από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους της ανθρωπότητας και θεμελιωτή πολλών επιστημών. Η Θεσσαλονίκη παρέμεινε ένα «απέραντο καφενείο» που διευρύνθηκε, αλλά μία μητέρα με το παιδί της στο καροτσάκι ή ένας ηλικιωμένος άνθρωπος με το μπαστούνι του μπορούν να κυκλοφορήσουν.

Ο Κ. Ζέρβας από τη στιγμή που ανέλαβε δεν είχε λόγο να αλλάξει αυτή τη γραμμή. Στο κάτω κάτω η Θεσσαλονίκη θέλει να προσελκύσει περισσότερους ξένους τουρίστες, να καθιερωθεί ως πόλη του Σαββατοκύριακου ή του τριήμερου (city break) για να τονώσει την οικονομία της. Σε αυτή την κατεύθυνση χρειάζεται χώρους φιλοξενίας -πολλά νέα καταλύματα λειτούργησαν τα τελευταία χρόνια και άλλα ετοιμάζονται να μπουν στην αγορά το επόμενο διάστημα- και εστίασης. Τώρα ο κορωνοϊός αναστέλλει προσωρινά αυτούς τους σχεδιασμούς, αφού η πόλη πρέπει να δει το άμεσο μέλλον με τις δικές της δυνάμεις και όχι με… εξωτερική βοήθεια. Όσο κρατήσει το πρόβλημα, λίγους ή περισσότερους μήνες και πάντως το φετινό καλοκαίρι και ερχόμενο φθινόπωρο, οι επιχειρήσεις εστίασης, στις οποίες θα δοθεί η δυνατότητα να επεκταθούν, θα βασίζονται κυρίως στην ντόπια πελατεία.

Το πρόβλημα, επομένως, είναι πιεστικό. Η εστίαση είναι αδύναμος παράγων οικονομικής ανάπτυξης, όταν δεν αποτελεί οργανικό κομμάτι του τουριστικού προϊόντος. Χωρίς, δηλαδή, την μεγάλη παρουσία ξένων επισκεπτών. Αυτό ισχύει όχι μόνο στη Θεσσαλονίκη, αλλά σε οποιαδήποτε πόλη και σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Αντίθετα μία εκτεταμένη οικονομία της εστίασης που βασίζεται μόνο στους κατοίκους του πολεοδομικού συγκροτήματος το μόνο που αναδεικνύει είναι τα αδιέξοδα του τοπικού παραγωγικού μοντέλου. Οι παρενέργειες απολύτως προβλέψιμες: βραχύβιες επιχειρήσεις με υποβαθμισμένες τις υπηρεσίες που προσφέρουν και πλημμελή εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία τους και είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν. Ταμπέλες ανεβαίνουν, ταμπέλες κατεβαίνουν, ονόματα αλλάζουν, ιδιοκτήτες – φαντάσματα με το προσωνύμιο «αυτοφοράκιας» και φέσια ατελείωτα στα πάσης φύσεως δημόσια ταμεία.

Με δεδομένα όλα αυτά, αλλά και τις επιφυλάξεις του δημάρχου Ζέρβα, καλό θα ήταν το άνοιγμα στους δημόσιους χώρους της Θεσσαλονίκης να γίνει με πρόσθετους όρους. Ή μάλλον με την όσο το δυνατόν πιο εκτεταμένη συμμόρφωση με τους όρους λειτουργίας που θέτουν οι αρχές. Για παράδειγμα με αυστηρότερους ελέγχους για φοροδιαφυγή και μαύρη εργασία - οι εμπειρίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και της Επιθεώρησης Εργασίας δείχνουν ότι οι επιχειρήσεις εστίασης πολύ συχνά λειτουργούν με φορολογικές παραβάσεις και εργασιακές παρατυπίες. Ας μη γίνει ο κορωνοϊός αφορμή για χωροταξική επέκταση και ταυτόχρονα ελεγκτική χαλάρωση, αλλά το αντίθετο.

Η εύνοια της χωροταξικής διευκόλυνσης χωρίς πρόσθετο ενοίκιο από την πλευρά του Δήμου, ας γίνει αφορμή για εντατικοποίηση των ελέγχων λειτουργίας. Να σωθεί ένας σημαντικός κλάδος για την οικονομία της Θεσσαλονίκης -άραγε ποιος κλάδος, ποια επιχείρηση και ποιοι εργαζόμενοι δεν ζημιώνονται στις μέρες του κορωνοϊού;-, χωρίς να ισοπεδωθεί η νομιμότητα. Για ένα πρόσθετο λόγο, που θα απαντήσει στις αγωνίες του δημάρχου Ζέρβα: να σταλεί το μήνυμα της προσωρινότητας των νέων ρυθμίσεων.




A+
A-







ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ