Κυριακή 29 Μαΐου 2022
x

ΜΠΕΖΕΣΤΕΝΙ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΑΘΜΟ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

Το Μπεζεστένι με τη μακραίωνη ιστορία πλέον... αναστενάζει υπό το βάρος των έργων Μετρό και της αγοραστικής εξέλιξης, περνώντας στην εμπορική απαξίωση

Το Μπεζεστένι είναι ένα από τα σημαντικότερα τοπόσημα της Θεσσαλονίκης με μακραίωνη ιστορία και πλούσια πολιτιστική κληρονομιά. Δεσπόζει στο κέντρο της πόλης, στη συμβολή των οδών Βενιζέλου με Σολωμού, κάτω από την Εγνατία, απέναντι από το Αλκαζάρ και το παλιό δημαρχείο της Θεσσαλονίκης.

Χτίστηκε επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στα μέσα περίπου του 14ου αιώνα, υπό τον Σουλατάνο Μεχμέτ Β’ και πήρε το όνομά του από την τουρκική λέξη bezesten που σημαίνει αγορά υφάσματος (bez – ύφασμα).

Για αιώνες ήταν από τις σπουδαιότερες αγορές της Θεσσαλονίκης, όπου η Ανατολή συναντούσε τη Δύση και αντίστροφα, με εμπορεύματα από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα να φτάνουν στο Μπεζεστένι για να διατεθούν στην αγορά και σε εκλεκτούς πελάτες.  

Εντός και εκτός του οικοδομήματος με τα θολοσκεπάσματα και τους τρούλους λειτουργούσαν δεκάδες καταστήματα, κυρίως με υφάσματα και πολύτιμα είδη, και άλλα συναφή επαγγέλματα, τα οποία για δεκαετίες γνώριζαν μεγάλη άνθηση, συνεισφέροντας στην ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης.

Οι αιτίες της παρακμής

Τα χρόνια πέρασαν και οι εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά ήταν ραγδαίες, αλλάζοντας άρδην το τοπίο τόσο στο εμπόριο όσο και στις καταναλωτικές συνήθειες του κόσμου. Οι παραδοσιακές αγορές δέχτηκαν μια σειρά από χτυπήματα, κάποια από τα οποία ήταν μοιραία και μη αναστρέψιμα.

Το Μπεζεστένι από επίκεντρο της οικονομικής ζωής πέρασε σταδιακά στην απαξίωση. Η μεγάλη οικονομική κρίση του 2000, δεν θα μπορούσε να μην αφήσει τα σημάδια της, στην ιστορική αγορά. Τα μικρά υφασματάδικα, οι βιοτεχνίες και οι μικροέμποροι, δεν μπόρεσαν να αντέξουν στις ασφυκτικές οικονομικές συνθήκες, με αποτέλεσμα να κατεβάσουν ρολά.

Η επί χρόνια παραμονή του εργοταξίου του μετρό στη Βενιζέλου, με τις λαμαρίνες, τους κλειστούς δρόμους και η εν γένει καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου, έδωσαν τη χαριστική βολή στην ιστορική γειτονιά.

Οι λίγοι εναπομείναντες καταστηματάρχες είναι κυρίως άνθρωποι μεγάλης ηλικίας που η ζωή τους έχει συνδεθεί αναπόσπαστα με τους δρόμους της αγοράς. Ένας από αυτούς είναι ο Λάζαρος Εφραίμογλου, 86 ετών, υφασματοποιός από πάππου προς πάππου.

Από τα μάτια του μπροστά πέρασαν τα μεγαλεία αλλά και οι καταστροφές. Αναπολεί με νοσταλγία τα χρόνια που ως νέος μπήκε στην οικογενειακή επιχείρηση, η οποία λειτουργεί από το 1928, τα μάτια του χάνονται πίσω στον χρόνο: «Αυτό που γινόταν εδώ δεν περιγράφεται, υπήρχαν καταστήματα με υφάσματα, εργοστάσια υποκαμίσων, κοσμηματοπωλεία. Όλα ήταν διαφορετικά, η κίνηση ήταν άλλο πράγμα, τα καταστήματα που λειτουργούσαν, τα προϊόντα που ερχόταν, το εμπόριο που ανθούσε, ο κόσμος που ψώνιζε. Δεν υπάρχει καμιά σύγκριση της παρούσας κατάστασης με αυτό που ζούσαμε εμείς εκείνα τα χρόνια».